Fundacja Pomocy Dzieciom w Żywcu - Kształcenie dzieci i młodzieży niepełnosprawnej

Kształcenie dzieci i młodzieży niepełnosprawnej PDF Drukuj
czwartek, 15 maja 2014 06:40

Obecny system oświaty zapewnia:

  • realizację prawa każdego obywatela do kształcenia się oraz prawa dzieci i młodzieży do wychowania i opieki, odpowiednich do wieku i osiągniętego rozwoju;
  • dostosowanie treści, metod i organizacji nauczania do możliwości psychofizycznych uczniów, a także możliwość korzystania z pomocy psychologiczno-pedagogicznej i specjalnych form pracy dydaktycznej;
  • możliwość pobierania nauki we wszystkich typach szkół przez dzieci i młodzież niepełnosprawną oraz niedostosowaną społecznie, zgodnie z indywidualnymi potrzebami rozwojowymi i edukacyjnymi oraz predyspozycjami;
  • opiekę nad uczniami niepełnosprawnymi przez umożliwianie realizowania zindywidualizowanego procesu kształcenia, form i programów nauczania oraz zajęć rewalidacyjnych;

Dzieci niepełnosprawne mogą realizować obowiązek przedszkolny i szkolny w:

  • przedszkolach, w tym z oddziałami integracyjnymi,
  • przedszkolach specjalnych
  • w ramach innych form wychowania przedszkolnego;
  • szkołach:
    • podstawowych, w tym m.in.: specjalnych, integracyjnych, z oddziałami integracyjnymi
    • gimnazjach, w tym m.in. : specjalnych, integracyjnych, z oddziałami integracyjnymi, przysposabiającymi do pracy,
    • ponadgimnazjalnych, w tym m.in. : specjalnych, integracyjnych, z oddziałami integracyjnymi,
  • innych placówkach oświatowo-wychowawczych.
  • młodzieżowych ośrodkach wychowawczych, młodzieżowych ośrodkach socjoterapii, specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych oraz specjalnych ośrodkach wychowawczych dla dzieci i młodzieży wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy i wychowania, a także w ośrodkach umożliwiających dzieciom i młodzieży, w tym z upośledzeniem umysłowym z niepełnosprawnościami sprzężonymi realizację odpowiednio obowiązku przedszkolnego, szkolnego i obowiązku nauki;
  • placówkach zapewniających opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania; 

W edukacji dzieci i młodzieży niepełnosprawnej pomagają poradnie psychologiczno-pedagogiczne, w tym poradnie specjalistyczne, które udzielają im oraz rodzicom i nauczycielom pomocy psychologiczno-pedagogicznej, a także pomagają uczniom w wyborze kierunku kształcenia i zawodu.

 

Wychowanie przedszkolne

Od 1 września 2014 wychowanie przedszkolne obejmować będzie dzieci od początku roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 3 lata, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 6 lat.
W przypadku dzieci posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wychowaniem przedszkolnym może być objęte dziecko w wieku powyżej 6 lat, nie dłużej jednak niż do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 8 lat. Obowiązek szkolny tych dzieci może być odroczony do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 8 lat.

Rodzice dziecka w wieku 5 lat, które jest obowiązane odbyć roczne przygotowanie przedszkolne w przedszkolu, oddziale przedszkolnym zorganizowanym w szkole podstawowej stawowej lub w innej formie wychowania przedszkolnego podlegającego są zobowiązani do:

  • dopełnienia czynności związanych ze zgłoszeniem dziecka do przedszkola, oddziału przedszkolnego zorganizowanego w szkole podstawowej lub innej formy wychowania przedszkolnego;
  • zapewnienia regularnego uczęszczania dziecka na zajęcia;
  • informowania, w terminie do dnia 30 września każdego roku, dyrektora szkoły podstawowej, w obwodzie której dziecko mieszka, o realizacji tego obowiązku

Do publicznego przedszkola lub publicznej innej formy wychowania przedszkolnego przyjmuje się kandydatów zamieszkałych na obszarze danej gminy. W przypadku większej liczby kandydatów niż liczba wolnych miejsc w publicznym przedszkolu lub publicznej innej formie wychowania przedszkolnego, w postępowaniu rekrutacyjnym brane są pod uwagę łącznie następujące kryteria:

  • wielodzietność rodziny kandydata;
  • niepełnosprawność kandydata;
  • niepełnosprawność jednego z rodziców kandydata;
  • niepełnosprawność obojga rodziców kandydata;
  • niepełnosprawność rodzeństwa kandydata;
  • samotne wychowywanie kandydata w rodzinie;
  • objęcie kandydata pieczą zastępczą.

 

Edukacja szkolna

Nauka jest obowiązkowa do ukończenia 18 roku życia.
Od 1 września 2014 roku obowiązek szkolny dziecka rozpocznie się z początkiem roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 6 lat i trwać będzie do ukończenia gimnazjum, nie dłużej jednak niż do ukończenia 18 roku życia.

W przypadkach uzasadnionych ważnymi przyczynami rozpoczęcie spełniania przez dziecko obowiązku szkolnego może być odroczone, nie dłużej jednak niż o jeden rok.

Decyzję w sprawie odroczenia obowiązku szkolnego podejmuje dyrektor publicznej szkoły podstawowej, w obwodzie której dziecko mieszka, po zasięgnięciu opinii poradni psychologiczno-pedagogicznej. Obowiązek szkolny spełnia się przez uczęszczanie do publicznej lub niepublicznej szkoły podstawowej i gimnazjum.

Rodzice dziecka podlegającego obowiązkowi szkolnemu są obowiązani do:

  • dopełnienia czynności związanych ze zgłoszeniem dziecka do szkoły;
  • zapewnienia regularnego uczęszczania dziecka na zajęcia szkolne;
  • zapewnienia dziecku warunków umożliwiających przygotowywanie się do zajęć;

Kształceniem specjalnym obejmuje się dzieci i młodzież niepełnosprawną, wymagającą stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Kształcenie to może być prowadzone w formie nauki w przedszkolach i szkołach ogólnodostępnych, przedszkolach i szkołach lub oddziałach integracyjnych, przedszkolach i szkołach lub oddziałach specjalnych, innych formach wychowania przedszkolnego i ośrodkach.

Dla dzieci i młodzieży, których stan zdrowia uniemożliwia lub znacznie utrudnia uczęszczanie do przedszkola lub szkoły organizuje się indywidualne obowiązkowe roczne przygotowanie przedszkolne lub obejmuje się je indywidualnym nauczaniem. W zależności od rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego, dzieciom i młodzieży, organizuje się kształcenie i wychowanie, które stosownie do potrzeb umożliwia naukę w dostępnym dla nich zakresie, usprawnianie zaburzonych funkcji, rewalidację i resocjalizację oraz zapewnia specjalistyczną pomoc i opiekę.
W przedszkolach i szkołach podstawowych, w tym specjalnych, w innych formach wychowania przedszkolnego oraz w ośrodkach, a także w publicznych i niepublicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym poradniach specjalistycznych, mogą być tworzone zespoły wczesnego wspomagania rozwoju dziecka w celu pobudzania psychoruchowego i społecznego rozwoju dziecka, od chwili wykrycia niepełnosprawności do podjęcia nauki w szkole, prowadzonego bezpośrednio z dzieckiem i jego rodziną.

Obowiązek szkolny dzieci i młodzieży niepełnosprawnej może być zatem realizowany w ramach:

  • kształcenia specjalnego
  • indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego i indywidualnego nauczania,
  • zajęć rewalidacyjno-wychowawczych.

Aby realizować obowiązek w w/w formach kształcenia niezbędne jest wydanie wobec dziecka opinii bądź orzeczenia, które wydają zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych.
Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego określa zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego. Opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka mogą również wydawać zespoły opiniujące, działające w niepublicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, zatrudniających pracowników posiadających odpowiednie kwalifikacje.

Zapewnienie odpowiedniej formy kształcenia dla dziecka posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego spoczywa na staroście. Forma kształcenia musi uwzględniać rodzaj niepełnosprawności, w tym stopień upośledzenia umysłowego dziecka.
Jeżeli powiat właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka nie prowadzi szkoły specjalnej lub ośrodka odpowiedniego ze względu na rodzaj niepełnosprawności, w tym stopień upośledzenia umysłowego, starosta tego powiatu kieruje dziecko do najbliższego powiatu prowadzącego taką szkołę lub ośrodek. Starosta najbliższego powiatu prowadzącego taką szkołę lub ośrodek nie może odmówić przyjęcia dziecka do szkoły lub ośrodka.

Podręczniki szkolne i książki pomocnicze do kształcenia specjalnego dla uczniów z upośledzeniem umysłowym, niewidomych, słabo widzących i niesłyszących są dofinansowywane z budżetu państwa.

Kształcenie dzieci i młodzieży niepełnosprawnej może być prowadzone do końca roku szkolnego, w tym roku kalendarzowym , w którym dziecko kończy:

  • 18 rok życia - w przypadku szkoły podstawowej
  • 21 rok życia - w przypadku gimnazjum
  • 23 rok życia w przypadku szkoły ponadgimnazjalnej.
  • 24 rok życia w przypadku szkoły ponadgimnazjalnej, w przypadku uczniów którzy rozpoczęli naukę w tych szkołach przed 01.09.2012r.

Dla ucznia posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego opracowuje się indywidualny program edukacyjno-terapeutyczny, uwzględniający zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego oraz dostosowany do indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych ucznia.

Program ten określa:

  • zakres i sposób dostosowania wymagań edukacyjnych wynikających z programu nauczania do indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych ucznia,
  • zintegrowane działania nauczycieli i specjalistów prowadzących zajęcia z uczniem,
  • formy i okres udzielania uczniowi pomocy psychologiczno-pedagogicznej oraz wymiar godzin, w którym poszczególne formy pomocy będą realizowane
  • działania wspierające rodziców ucznia oraz w zależności od potrzeb, zakres współdziałania z poradniami psychologiczno-pedagogicznymi, w tym poradniami specjalistycznymi, placówkami doskonalenia nauczycieli, organizacjami pozarządowymi oraz innymi instytucjami działającymi na rzecz rodziny, dzieci i młodzieży;
  • zajęcia rewalidacyjne, resocjalizacyjne i socjoterapeutyczne oraz inne zajęcia, odpowiednie ze względu na indywidualne potrzeby rozwojowe i edukacyjne oraz możliwości psychofizyczne ucznia
  • zakres współpracy nauczycieli i specjalistów z rodzicami ucznia

Program opracowuje zespół, który tworzą odpowiednio nauczyciele, wychowawcy grup wychowawczych i specjaliści prowadzący zajęcia z uczniem.

 

Zajęcia rewalidacyjno - wychowawcze

Zajęcia rewalidacyjno - wychowawcze są formą spełniania obowiązku szkolnego przez dzieci i młodzież z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim w wieku od 3 do 25 roku życia.
Podstawą objęcia dziecka zajęciami rewalidacyjno - wychowawczymi jest orzeczenie o potrzebie zajęć rewalidacyjno - wychowawczych wydane przez poradnię psychologiczno - pedagogiczną.

Celem tych zajęć jest wspomaganie rozwoju dzieci i młodzieży z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim, rozwijanie zainteresowania otoczeniem oraz rozwijanie samodzielności w funkcjonowaniu w codziennym życiu, stosownie do ich możliwości psychofizycznych oraz indywidualnych potrzeb rozwojowych.
Zajęcia organizuje się w szczególności w szkołach i placówkach, w tym specjalnych, publicznych niepublicznych, położonych najbliżej miejsca zamieszkania lub pobytu dziecka - w tym również w domach rodzinnych, dla dzieci zakwalifikowanych do udziału w indywidualnych zajęciach.
Zajęcia prowadzą nauczyciele posiadający odpowiednie kwalifikacje, a opiekę niezbędną w czasie prowadzenia zajęć poza domem sprawuje pomoc nauczyciela.
Opiekę niezbędną w czasie prowadzenia zajęć w domu rodzinnym zapewniają rodzice lub prawni opiekunowie.

Zajęcia rewalidacyjno - wychowawcze obejmują m.in.:

  • naukę nawiązywania kontaktów w sposób odpowiedni do potrzeb i możliwości uczestnika zajęć;
  • kształtowanie sposobu komunikowania się z otoczeniem na poziomie odpowiadającym indywidualnym możliwościom uczestnika zajęć;
  • usprawnianie ruchowe i psychoruchowe w zakresie dużej i małej motoryki, wyrabianie orientacji w schemacie własnego ciała i orientacji przestrzennej;
  • wdrażanie do osiągania optymalnego poziomu samodzielności w podstawowych sferach życia;
  • rozwijanie zainteresowania otoczeniem, wielozmysłowe poznawanie otoczenia, naukę rozumienia zachodzących w nim zjawisk, kształtowanie umiejętności funkcjonowania w otoczeniu;
  • kształtowanie umiejętności współżycia w grupie;
  • naukę celowego działania dostosowanego do wieku, możliwości i zainteresowań uczestnika zajęć oraz przejawianej przez niego aktywności.

Zajęcia rewalidacyjno - wychowawcze mogą być realizowane indywidualnie w wymiarze 10 godzin tygodniowo lub grupowo w wymiarze 20 godzin tygodniowo. O formie realizacji zajęć decyduje stan zdrowia dziecka.
Zajęcia zespołowe prowadzi się w zespołach liczących od 2 do 4 uczestników zajęć.

Dla każdego uczestnika zajęć opracowywany jest indywidualny program zajęć, zawierający w szczególności:

  • cele realizowanych zajęć;
  • metody i formy pracy z uczestnikiem zajęć;
  • zakres współpracy z rodzicami (opiekunami prawnymi) uczestnika zajęć.

Programy zajęć opracowują prowadzący zajęcia nauczyciele we współpracy z psychologiem oraz, w zależności od potrzeb, z innymi specjalistami pracującymi z dziećmi i młodzieżą, na podstawie diagnozy oraz zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, a także na podstawie obserwacji uczestnika zajęć.

 

Wczesne wspomaganie rozwoju

Wczesne wspomaganie rozwoju dziecka organizowane jest dla dzieci o nieprawidłowym rozwoju od chwili wykrycia u niego niepełnosprawności do czasu podjęcia przez nie nauki w szkole. Obejmuje ono zespół wielokierunkowych działań, które skierowane są na dziecko, i które polegają na pobudzaniu psychoruchowego i społecznego rozwoju. Zakres tego oddziaływania uzależniony jest od zdiagnozowanych u dziecka nieprawidłowości i może ono obejmować działania związane z psychomotoryką dziecka, komunikowaniem się, oddziaływaniem na jego zmysły. Zakres oddziaływań prowadzonych w ramach wczesnego wspomagania rozwoju obejmuje również rodzinę dziecka.

Wczesne wspomaganie może być organizowane w przedszkolu i w szkole podstawowej, w tym w specjalnych, w innych formach wychowania przedszkolnego, w publicznej i niepublicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej oraz innych ośrodkach, jeżeli mają one możliwość realizacji wskazań zawartych w opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, w szczególności dysponują środkami dydaktycznymi i sprzętem, niezbędnymi do prowadzenia wczesnego wspomagania.

W placówce prowadzącej wczesne wspomaganie rozwoju dyrektor powołuje Zespół wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, którego zadaniem jest:

  • ustalenie, na podstawie opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, kierunków i harmonogramu działań w zakresie wczesnego wspomagania i wsparcia rodziny dziecka;
  • nawiązanie współpracy z podmiotem leczniczym lub ośrodkiem pomocy społecznej w celu zapewnienia dziecku rehabilitacji, terapii lub innych form pomocy, stosownie do jego potrzeb;
  • opracowanie i realizowanie z dzieckiem i jego rodziną indywidualnego programu wczesnego wspomagania, z uwzględnieniem działań wspomagających rodzinę dziecka w zakresie realizacji programu, koordynowania działań specjalistów prowadzących zajęcia z dzieckiem oraz oceniania postępów dziecka;
  • analizowanie skuteczności pomocy udzielanej dziecku i jego rodzinie, wprowadzanie zmian w indywidualnym programie wczesnego wspomagania, stosownie do potrzeb dziecka i jego rodziny, oraz planowanie dalszych działań w zakresie wczesnego wspomagania.

W skład Zespołu wchodzą osoby posiadające przygotowanie do pracy z małymi dziećmi o zaburzonym rozwoju psychoruchowym, tj.:

  • pedagog posiadający kwalifikacje odpowiednie do rodzaju niepełnosprawności dziecka, w szczególności: oligofrenopedagog, tyflopedagog lub surdopedagog;
  • psycholog;
  • logopeda;
  • inni specjaliści - w zależności od potrzeb dziecka i jego rodziny. 

Zajęcia w ramach wczesnego wspomagania organizuje się w wymiarze od 4 do 8 godzin w miesiącu, w zależności od możliwości psychofizycznych i potrzeb dziecka. Zajęcia prowadzone są indywidualnie z dzieckiem i jego rodziną. W przypadku dzieci, które ukończyły 3 rok życia, zajęcia mogą być prowadzone w grupach liczących 2 lub 3 dzieci, z udziałem ich rodzin. Zajęcia z dziećmi, które nie ukończyły 3 roku życia, mogą być prowadzone także w domu rodzinnym.

 

Dofinansowanie dowozu dzieci niepełnosprawnych

Droga dziecka z domu do szkoły nie może przekraczać:

  • 3 km - w przypadku uczniów klas I - IV szkół podstawowych;
  • 4 km - w przypadku uczniów klas V i VI szkół podstawowych oraz uczniów gimnazjów. 

Jeżeli droga dziecka z domu do szkoły, w której obwodzie dziecko mieszka przekracza te odległości, obowiązkiem gminy jest zapewnienie bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dziecka albo zwrot kosztów przejazdu dziecka środkami komunikacji publicznej, jeżeli dowożenie zapewniają rodzice. Do ukończenia przez dziecko 7 lat przysługuje także zwrot kosztów przejazdu opiekuna dziecka środkami komunikacji publicznej.

W przypadku gdy odległości są mniejsze niż w/w gmina może zorganizować bezpłatny transport, zapewniając opiekę w czasie przewozu.

W przypadku uczniów niepełnosprawnych obowiązkiem gminy jest:

  • zapewnienie uczniom niepełnosprawnym ( pobierających naukę w ramach kształcenia specjalnego) bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej i gimnazjum, a uczniom z niepełnosprawnością ruchową, upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym - także do najbliższej szkoły ponadgimnazjalnej, nie dłużej jednak niż do ukończenia 21. roku życia;
  • zapewnienie dzieciom i młodzieży upośledzonej umysłowo w stopniu głębokim realizującym obowiązek szkolny w ramach zajęciach rewalidacyjno-wychowawczych, a także dzieciom i młodzieży z upośledzeniem umysłowym z niepełnosprawnościami sprzężonymi, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do ośrodka umożliwiającego tym dzieciom i młodzieży realizację obowiązku szkolnego i obowiązku nauki, nie dłużej jednak niż do ukończenia 25 roku życia;
  • zwrot kosztów przejazdu w/w uczniów oraz ich opiekunów do szkoły lub ośrodka na zasadach określonych w umowie zawartej między wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) a rodzicami, jeżeli dowożenie i opiekę zapewniają rodzice.

  

 
Polecane adresy:
www.bonimed.pl
Firma, która powołała w 1998r. Fundację Pomocy Dzieciom w Żywcu.
www.pity.pl
16 edycja programu PITy.... Rozlicz z nami podatek i przekaż 1% na dobry cel.
www.pozytek.gov.pl
Jednostka odpowiedzialna za wdrożenia i promocje rozwiązań przyjętych w ustawie o działalności pożytku publicznego.
www.ngo.pl
Portal dla organizacji oraz osób zainteresowanych życiem społecznym. Wiadomości, ogłoszenia, praca, wolontariat, fundusze.