Fundacja Pomocy Dzieciom w Żywcu - Orzekanie o niepełnosprawności

Orzekanie o niepełnosprawności PDF Drukuj
środa, 14 maja 2014 11:59

   Obecnie istnieją dwa główne systemy orzecznictwa dotyczącego niepełnosprawności, które regulowane są odrębny aktami prawnymi i prowadzone są przez inne organy.

Orzekanie o niepełnosprawności dla celów pozarentowych

Zgodnie z ustawą rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych organami orzekającymi o niepełnosprawności są:

  • Powiatowe Zespoły ds. orzekania o niepełnosprawności (I instancja)
  • Wojewódzkie Zespoły ds. orzekania o niepełnosprawności (II instancja) 

Nadzór nad orzekaniem o niepełnosprawności sprawuje Pełnomocnik będący sekretarzem stanu w urzędzie obsługującym ministra właściwego ds. zabezpieczenia społecznego.

Powiatowe Zespoły orzekają w I instancji na wniosek osoby zainteresowanej, na wniosek przedstawiciela ustawowego (rodzica, opiekuna prawnego) lub na wniosek ośrodka pomocy społecznej, po udzieleniu zyskaniu zgody przez osobę zainteresowaną.

Orzeczenie o niepełnosprawności mogą uzyskać:

  • dzieci do 16-tego roku życia (orzeczenie o niepełnosprawności bez orzekania stopnia)
  • osoby powyżej 16-tego roku (orzeczenie o niepełnosprawności, w którym ustalony jest stopień niepełnosprawności

Ustalone zostały trzy stopnie niepełnosprawności:

  • znaczny
  • umiarkowany
  • lekki.

   Do znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji.
Niezdolność do samodzielnej egzystencji oznacza naruszenie sprawności organizmu w stopniu uniemożliwiającym zaspokajanie bez potrzebny innych osób podstawowych potrzeb życiowych, za które uważa się przede wszystkim samoobsługę, poruszanie się i komunikację.

   Do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej lub wymagającą czasowej albo częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych.

   Do lekkiego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę o naruszonej sprawności organizmu, powodującej w sposób istotny obniżenie zdolności do wykonywania pracy, w porównaniu do zdolności, jaką wykazuje osoba o podobnych kwalifikacjach zawodowych z pełną sprawnością psychiczną i fizyczną, lub mająca ograniczenia w pełnieniu ról społecznych dające się kompensować przy pomocy wyposażenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze lub środki techniczne.

   Orzekanie do 16 roku życia prowadzone jest zgodnie z rozporządzeniem MPiPS z dnia 1 lutego 2002r. w sprawie kryteriów oceny niepełnosprawności u osób w wieku do 16 roku życia.


Zgodnie z niniejszym rozporządzeniem oceny niepełnosprawności u dziecka dokonuje się na podstawie następujących kryteriów:

  • przewidywanego okresu trwania upośledzenia stanu zdrowia z powodu stanów chorobowych, przekraczającego 12 miesięcy,
  • niezdolności do zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych, takich jak: samoobsługa, samodzielne poruszanie się, komunikowanie z otoczeniem, powodującej konieczność zapewnienia stałej opieki lub pomocy, w sposób przewyższający zakres opieki nad zdrowym dzieckiem w danym wieku,
  • znacznego zaburzenia funkcjonowania organizmu, wymagającego systematycznych i częstych zabiegów leczniczych i rehabilitacyjnych w domu i poza domem.

Do stanów chorobowych, które uzasadniają konieczność stałej opieki lub pomocy dziecku, należą:

  • wady wrodzone i schorzenia o różnej etiologii prowadzące do niedowładów, porażenia kończyn lub zmian w narządzie ruchu, upośledzające w znacznym stopniu zdolność chwytną rak lub utrudniające samodzielne poruszanie się,
  • wrodzone lub nabyte ciężkie choroby metaboliczne, układu krążenia, oddechowego, moczowego, pokarmowego, układu krzepnięcia i inne znacznie upośledzające sprawność organizmu, wymagające systematycznego leczenia w domu i okresowo leczenia szpitalnego,
  • upośledzenie umysłowe, począwszy od upośledzenia w stopniu umiarkowanym,
  • psychozy i zespoły psychotyczne, całościowe zaburzenia rozwojowe powodujące znaczne zaburzenia interakcji społecznych lub komunikacji werbalnej oraz nasilone stereotypie zachowań, zainteresowań i aktywności
  • padaczka z częstymi napadami lub wyraźnymi następstwami psychoneurologicznymi,
  • nowotwory złośliwe i choroby rozrostowe układu krwiotwórczego do 5 lat od zakończenia leczenia,
  • wrodzone lub nabyte wady narządu wzroku powodujące znaczne ograniczenie jego sprawności, prowadzące do obniżenia ostrości wzroku w oku lepszym do 5/25 lub 0,2 według Snellena po wyrównaniu wady wzroku szkłami korekcyjnymi lub ograniczenie pola widzenia do przestrzeni zawartej w granicach 30 stopni,
  • głuchoniemota, głuchota lub obustronne upośledzenie słuchu niepoprawiające się w wystarczającym stopniu po zastosowaniu aparatu słuchowego lub implantu ślimakowego.

Przy ocenie niepełnosprawności dziecka bierze się pod uwagę:

  • rodzaj i przebieg procesu chorobowego oraz jego wpływ na stan czynnościowy organizmu,
  • sprawność fizyczną i psychiczną dziecka oraz stopień jego przystosowania do skutków choroby lub naruszenia sprawności organizmu,
  • możliwość poprawy stanu funkcjonalnego pod wpływem leczenia i rehabilitacji.

   Wnioski o ustalenie stopnia niepełnosprawności dostępne są w siedzibie Powiatowych Zespołów ds. Orzekania lub na ich stronach internetowych.

   Do wniosku dołącza się "Zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia wydane dla potrzeb Zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności."
Wniosek o orzeczenie niepełnosprawności dla dziecka kończącego 16 rok życia lub w przypadku upływu okresu na który orzeczenie zostało wydane powinien zostać złożony z co najmniej miesięcznym wyprzedzeniem. O terminie posiedzenia składu orzekającego wnioskodawca jest informowany zawiadomieniem pisemnym wysłanym na adres zamieszczony we wniosku.
Wniosek dotyczący orzeczenia niepełnosprawności u dziecka poniżej 16 roku życia wypełnia i podpisuje rodzic lub przedstawiciel ustawowy. Koniecznym załącznikiem do wniosku jest "Zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia wydane dla potrzeb Zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności."

   Wniosek w sprawie wydania orzeczenia musi zawierać wszystkie informacje, ze szczególnym wskazaniem celów, dla których wnioskodawca występuje o jego wydanie. Brak szczegółowego określenia tych celów może spowodować nieuwzględnienie w orzeczeniu wszystkich wskazań, a tym samym ograniczyć możliwość korzystania z przysługujących uprawnień.
Zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia wydane dla potrzeb Zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności wypełnianie jest przez lekarza prowadzącego leczenie lub specjalistę. Zaświadczenie to nie powinno być wydane wcześniej niż 30 dni przed dniem złożenia wniosku. Powinno być wypełnione w języku polskim i opisywać całościowo stan zdrowia
osoby ubiegającej się orzeczenie. Do wniosku i zaświadczenia powinny być dołączone również aktualne kserokopie badań diagnostycznych potwierdzających główne rozpoznanie w zaświadczeniu, konsultacji specjalistycznych oraz kart informacyjnych leczenia szpitalnego.

   Osoba zainteresowana uzyskaniem orzeczenia o stopniu niepełnosprawności powinna dołączyć do wniosku możliwie najpełniejszą dokumentację lekarską potwierdzającą jej stan zdrowia, gdyż skład orzekający wydaje orzeczenie przede wszystkim na podstawie dokumentacji, która jest przedstawiona do wglądu.

W orzeczeniu powiatowego zespołu, poza ustaleniem niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, powinny być zawarte wskazania dotyczące w szczególności:

  1. odpowiedniego zatrudnienia uwzględniającego psychofizyczne możliwości danej osoby;
  2. szkolenia, w tym specjalistycznego;
  3. zatrudnienia w zakładzie aktywności zawodowej;
  4. uczestnictwa w terapii zajęciowej;
  5. konieczności zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze oraz pomoce techniczne, ułatwiające funkcjonowanie danej osoby;
  6. korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, przez co rozumie się korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej, organizacje pozarządowe oraz inne placówki;
  7. konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji;
  8. konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji;
  9. spełniania przez osobę niepełnosprawną przesłanek określonych w art. 8 ust. 3a pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. ? Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137, z późn. zm.), przy czym w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności spełnienie tych przesłanek może zostać stwierdzone jedynie w przypadku ustalenia przyczyny niepełnosprawności oznaczonej symbolem 04-O (choroby narządu wzroku), 05-R (upośledzenie narządu ruchu) lub 10-N (choroba neurologiczna).

   Stopień niepełnosprawności danej osoby orzeka się na czas określony lub na stale, a niepełnosprawność dziecka - na czas określony, ale nie dłużej niż do ukończenia 16 roku życia.


Odwołanie od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności

Osobie, która nie zgadza się z orzeczeniem wydanym przez Powiatowy Zespól ds. orzekania o niepełnosprawności przysługuje odwołanie od Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w terminie 14 dni od daty jego doręczenia.
Odwołanie składa się za pośrednictwem powiatowego zespołu, który przekazuje je wraz z aktami do Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności.
Od orzeczenia wydanego przez wojewódzki zespół przysługuje odwołanie do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych za pośrednictwem organu, który wydał orzeczenie tzn. wojewódzkiego zespołu.
Postępowanie w sprawach odwołań jest wolne od kosztów i opłat sądowych.

Legitymacja osoby niepełnosprawnej
Osobie bądź dziecku uznanemu za niepełnosprawne wydaje się legitymację osoby niepełnosprawnej. Organem wydającym legitymację jest Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności.
Do wniosku o wydanie legitymacji dołącza się ważne orzeczenie o niepełnosprawności oraz zdjęcie osoby niepełnosprawnej. Legitymacja jest podpisywana przez osobę niepełnosprawną lub przez rodzica/opiekuna dziecka niepełnosprawnego w dniu odbioru w biurze Zespołu. Legitymacja jest bezpłatna

 

Orzecznictwo do celów rentowych

 

   Orzekanie do celów rentowych prowadzone jest zgodnie z ustawą z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Orzecznictwo to prowadzą lekarze orzecznicy ZUS oraz komisje lekarskie ZUS, dla rolników i ich rodzin ? orzecznictwo prowadzą lekarze rzeczoznawcy i komisje lekarskie Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS), natomiast dla tzw. służb mundurowych orzecznictwo prowadzą komisje lekarskie MON lub MSWiA.

Orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o:

  1. całkowitej niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji ustalone na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych traktowane jest na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
  2. niezdolności do samodzielnej egzystencji, ustalone na podstawie ustawy wymienionej w pkt 1, jest traktowane na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
  3. całkowitej niezdolności do pracy, ustalone na podstawie ustawy wymienionej w pkt 1, jest traktowane na równi z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności;
  4. częściowej niezdolności do pracy, ustalone na podstawie w/w ustawy oraz celowości przekwalifikowania, jest traktowane na równi z orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności.

   Osoby, które przed dniem wejścia w życie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych zostały zaliczone do jednej z grup inwalidów, są osobami niepełnosprawnymi w rozumieniu ustawy, jeżeli przed tą datą orzeczenie o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów nie utraciło mocy.

Orzeczenie o zaliczeniu do:

  1. I grupy inwalidów traktowane jest na równi z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
  2. II grupy inwalidów traktowane jest na równi z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności;
  3. III grupy inwalidów traktowane jest na równi z orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności. 

Osoby o stałej albo długotrwałej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym uznaje się za niepełnosprawne, z tym że:

  1. osoby, którym przysługuje zasiłek pielęgnacyjny, traktuje się jako zaliczone do znacznego stopnia niepełnosprawności;
  2. pozostałe osoby traktuje się jako zaliczone do lekkiego stopnia niepełnosprawności.

    Osoby posiadające ważne orzeczenia o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów mogą składać do powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności i wskazań dla celów korzystania z ulg i uprawnień na podstawie odrębnych przepisów.

  Orzeczenie ustalające stopień niepełnosprawności stanowi podstawę do przyznania ulg i uprawnień regulowanych w obowiązujących przepisach prawnych.

 

 

 
Polecane adresy:
www.bonimed.pl
Firma, która powołała w 1998r. Fundację Pomocy Dzieciom w Żywcu.
www.pity.pl
16 edycja programu PITy.... Rozlicz z nami podatek i przekaż 1% na dobry cel.
www.pozytek.gov.pl
Jednostka odpowiedzialna za wdrożenia i promocje rozwiązań przyjętych w ustawie o działalności pożytku publicznego.
www.ngo.pl
Portal dla organizacji oraz osób zainteresowanych życiem społecznym. Wiadomości, ogłoszenia, praca, wolontariat, fundusze.